Orkaanseizoen 2025

Minder orkanen, wel zwaarder

Op 1 juni, de start van het orkaanseizoen, was de verwachting dat het gemiddeld tot net iets bovengemiddeld seizoen zou worden. Deze verwachting was gebaseerd op El Niño of La Niña, die dit seizoen niet voorkwamen. Zonder beide verschijnselen spreken we van neutrale condities en daarbij hoort een gemiddeld aantal orkanen. El Niño en La Niña zijn de namen die we geven aan de opwarming (El Niño) of afkoeling (La Niña) van het zeewater in een gebied in de tropische Stille Oceaan. Deze temperatuursveranderingen hebben invloed op het weer wereldwijd. Zo zien we bij een El Niño in de Atlantische Oceaan vaak verminderde orkaanactiviteit; bij een La Niña zien we juist meer orkaanactiviteit.

De warme temperatuur van het tropische zeewater zorgde voor de zwaarte van de orkanen. Orkanen hebben namelijk zeewater van minstens 27 graden °C  nodig om te kunnen ontstaan en sterker te worden. Hoe warmer het zeewater is, hoe meer energie er beschikbaar is voor een orkaan om sterker te worden. In het tropische gebied van de Atlantische Oceaan is deze temperatuur tijdens het orkaanseizoen van 2025 0.5 tot 1 graden hoger dan gemiddeld geweest. In de Caribische Zee werden temperaturen tot wel 1.4 graden hoger waargenomen. Deze extra warmte zorgde voor een enorme toename in intensiteit van de storm.  

Orkaan Melissa

Waar het orkaanseizoen over het algemeen vrij rustig verliep doordat de meeste stormen boven de open oceaan bleven, zorgde orkaan Melissa ervoor dat dit seizoen alsnog de boeken inging als een rampzalig seizoen. Deze orkaan kwam op 28 oktober aan land in New Hope, Jamaica, en bereikte daarbij windsnelheden van 295 km/u. Observaties hebben aangetoond dat Orkaan Melissa zelfs windstoten tot boven de 400 km/u bereikt heeft – nog nooit eerder werden er zulke hoge windstoten gemeten in een orkaan, een absoluut record dus. De wind, stormvloed en overvloedige regenval, die gepaard ging met Melissa, heeft voor enorme schade gezorgd op Jamaica, Haïti en Cuba. 

Orkanen Erin en Humberto

De andere Categorie-5 orkanen waren Erin en Humberto. Humberto bleef hangen boven de Atlantische Oceaan en vormde geen bedreiging voor kustgebieden. Erin daarentegen heeft op haar lange tocht boven de Atlantische Oceaan wel meerdere gebieden bedreigd. Zo zorgde de storm, toen het nog een relatief zwak systeem was, voor overstromingen op de Kaapverdische Eilanden. Hierbij vielen negen doden en werd er voor ruim honderdduizend euro aan schade gemeld. Aan de andere kant van de oceaan trok Erin ten noorden van de Bovenwindse Eilanden langs. Hiervoor stonden er waarschuwingen uit op Saba en Sint Eustatius, al heeft de orkaan voor weinig overlast gezorgd op deze eilanden.  

Weer opvallende stilte

Net als in 2024 kende ook dit seizoen een opvallende onderbreking. Tussen 29 augustus en 16 september – normaal gesproken de piek van het orkaanseizoen – ontstond geen enkele tropische storm. Deze stilte werd veroorzaakt door sterke windschering: grote verschillen in windsnelheid tussen het aardoppervlak en hogere luchtlagen. Wanneer er meer windschering aanwezig is, zoals in deze periode tussen eind augustus en medio september, wordt een storm kapot geblazen en kan er zich dus ook geen orkaan vormen.  Daarnaast was er veel droge lucht aanwezig boven de Atlantische Oceaan. Orkanen hebben warme, vochtige lucht nodig, en droge lucht kan dan juist een storm als het ware doen “stikken”.  

Toch bleek ook dit jaar dat zo’n rustige periode geen voorbode is van een vroegtijdig einde. In de anderhalve maand na deze stilte vormden zich nog zeven stormen, waaronder de categorie 4-orkaan Gabrielle en de categorie 5-orkanen Humberto en Melissa.